Çok Yakında

Noel, yılbaşı ve çam ağacı

Aralık 31st, 2016 | by Esen Kalın
Noel, yılbaşı ve çam ağacı
Yazarlar
0

(Esen Kalın’ın Kuzey’in Aralık sayısı için kaleme aldığı yazısıdır…)

esen-kalin-yazar

Noel ve yılbaşının yaklaştığı şu günlerde, her yıl olduğu gibi yine aynı söylemleri belirli çevrelerden duymaya başladık: “Hz. İsa’nın doğumunu kutluyorlar, çam ağacı süslüyorlar, yılbaşı bir Hıristiyan adetidir… vs… vs…”

Öncelikle tüm açıklığı ile belirtelim: Noel ve yılbaşı birbirinden tamamen farklı iki kutlamadır.

Noel, Latince ‘Natalis’ (doğum) kelimesinden gelir ve Hz. İsa’nın doğumunun kutlandığı Hıristiyan bayramıdır. Tam olarak bilinmemesine rağmen, 25 Aralık Hz. İsa’nın doğum tarihi olarak kabul edilir ve 24 Aralık gecesinden başlayarak kutlanır. Bazı Doğu Ortodoks Kiliseleri bu kutlamayı 6 Ocak’ta yaparlar. Aslında Hz. İsa’nın doğum tarihinin 25 Aralık’a denk getirilmesi bu tarihin, Roma İmparatorluğu’nda Pagan inanışa göre, güneş tanrısının doğum günü olarak kabul edilmesi ile ilişkilendirilir. M.S. 354 yılında Papa Liberius tarafından 24 Aralık’ı 25 Aralık’a bağlayan gece Hz. İsa’nın doğum günü olarak ilan edilmiştir.

Yıllar içinde kutlamalara “Noel Baba” figürü de eklenerek işin ekonomik tarafı da devreye girmiş.

Yılbaşı ise, yıllık bir takvime sahip kültürler tarafından, bir yılın bitiminin ve yeni bir yıla başlangıcın kutlandığı kültürel bir olaydır.

Türkiye dahil Gregoryen takvimini kullanan birçok ülke 31 Aralık akşamı yeni yılı kutlar ve yeni yılın ilk günü 1 Ocak resmi tatildir. Bunun yanı sıra değişik takvimleri kullanan ülkeler farklı tarihlerde yeni yılı kutlarlar. Kısacası yeni yıl kutlamaları kültürel bir olaydır ve Noel kutlamaları ile hiçbir ilgisi yoktur.

Gelelim çam ağacına. Çam ağacının Noel süslemelerine konu olması Pagan kültüründe “ölümsüzlüğü” simgelemesinden ileri geliyor. Çünkü, çam ağacı kışın yapraklarını dökmediği için diğer ağaçlara göre öne çıkmaktadır. Bu adetin yayılması da Germen ve İskandinav halklarının tanrıları adına meşalelerle aydınlatılan bir çam ağacı dikmek ve dallarına renkli kurdeleler takmak geleneği ile olmuştur diyenler de var. Bu geleneğin eski bir Türk geleneği olduğunu ileri süren, 102 yaşındaki dünyaca ünlü Sümerolog İlmiye Çığ ise şöyle söylüyor: “Çam ağacı süslemek tamamen eski bir Türk adetidir. Türklerde bir hayat ağacı tasavvur ediliyor. Bir ucunda Gök Tanrısı duruyor. Türklerin Gök Tanrısı gün ile geceyi tanzim ediyor. 22 Aralık’ta gün geceyi yeniyor. Bunu ‘yeniden doğuş bayramı’ olarak kutluyor Türkler. Türkistan’da başka yerde yetişmeyen bir akçam varmış. Bunu getirip evlerine koyuyor ve dallarına tanrıları için hediyeler asıyorlarmış. Ve bu adet Türkler yoluyla Avrupa’ya geçti…”

Sonuç olarak, tüm kültürler birbirinden etkilenir ve bu etkileşim sürer gider. Etkileşim, değişim getirir. Değişmeyen tek şey ise değişimin kendisidir.

Yani neyi kutlayacağımızı ve nasıl eğleneceğimizi bize dayatmaya çalıştıkları gibi değil “bilgilenme”nin ışığında biz öğrenip, biz yapacağız.

Yeni yılın tüm insanlığı aydınlıklara boğması dileğiyle.

Hoş geldin 2017…

Yorumlara kapalıdır.